EU vat Namibië se hand op pad na skoon energie

Mylpaal vir strategiese vennootskap
Die eerste dag van die Namibië-Europese Unie (EU)-sakeforum se fokus was op groen waterstof terwyl die geleentheid vandag voortgaan met die fokus op kritieke minerale.
Augetto Graig
“Ons gaan nie meer rou minerale uitvoer nie.” Dít was deel van president Hage Geingob se boodskap aan die Europese Unie (EU) en die res van die wêreld gedurende gister se historiese regstreekse uitsending van verrigtinge by die Namibië-Europese Unie (EU)-sakeforum in Brussel, België.

Die eerste dag van die forum se fokus was op groen waterstof terwyl die geleentheid vandag voortgaan met die fokus op kritieke minerale wat noodsaaklik is in die wêreldwye oorgang na skoon energie. Namibië is vasbeslote dat hierdie oorgang vir Afrika, en veral vir Namibië, op ’n regverdige wyse moet plaasvind.

Een van die groot planne wat Namibië moet deurvoer om ’n spilpunt van skoon energie vir Afrika te word, is die grootskaalse produksie van waterstof deur middel van hernubare energiebronne. Hiervoor is 4,2 miljoen euro reeds met behulp van ’n Span Europa-inisiatief ingevorder om die Namibiese groenwaterstofprogram af te skop. ’n Padkaart vir die strategiese vennootskap is reeds ontwikkel, met ’n toegewyde subkomitee om vordering met uitvoerproses te monitor en terugvoering daaroor te gee.

“Wanneer ons saam beweeg, staan ons ’n beter kans om te reageer op die eksistensiële risiko's wat klimaatsverandering inhou,” sê Geingob.

“In die strewe na ’n groener en skoner toekoms, deel Namibië en die Europese Unie ’n diep en praktiese verbintenis daartoe om ’n regverdige energie-oorgang te volg,” brei die president uit en voeg by: “Namibië is bereid om hierdie uitdaging die hoof te bied.”

Vordering

Namibië se vennootskap met die EU wat verlede jaar met die ondertekening van ’n verstandhouding tussen Geingob en die president van die Europese Kommissie, Ursula van der Leyen, gevestig is, spruit hieruit. Gister se geleentheid het die vordering wat sedertdien gemaak is, uitgelig en die fondasie vir die uitvoering daarvan gelê.

Namibiese ondernemings wat Geingob uitgelig het sluit in Andrada Mining wat mik om 138 miljoen ton litium te ontgin, en Broadmind Mining wat met ’n potensiële hulpbron van 570 miljoen ton seldsame aardmetale spog.

“Ek is bly om te verneem dat hierdie maatskappye met hul EU-eweknieë saamwerk en bereid is om ’n stap verder te gaan om waardetoevoeging na Namibië te bring,” sê die president.

Volgens Koen Doens, die direkteur-generaal van die EU se direktoraat vir internasionale vennootskappe (INTPA), is Namibië ’n kragstasie vir hernubare energie en perfek in lyn met Europa om volhoubare, inklusiewe “groen groei” te versnel. Europa se doel is om die eerste vasteland te world wat klimaats- en koolstofneutraliteit teen 2050 bereik, sê hy. Verder is Namibië die eerste Afrikaland waarmee die EU strategies kragte saamspan om dié doel te kan bereik. “Ons is in Namibië, vir Namibië en met Namibië. Ons praat van vaardighede, werksgeleenthede en waardetoevoeging,” sê hy. Die Europese beleggingsbank en ontwikkelingsbanke vanaf lidlande is aan boord om die regverdige energie-oorgang te ondersteun, sê hy. “Europa is reeds Namibië se tweede grootste handelsvennoot en daar is nog baie geleenthede. Dit is ’n opwindende reis. Die trein het reeds die stasie verlaat. Ek is bly ons het hierdie groen oorgangsreis saam met julle aangepak,” sê Doens.

Namibië se ambassadeur vir die EU, dr. Mekondjo Kaapanda-Girnus, beskryf die forum as ’n mylpaal in dié verhouding, en as ’n nuwe hoofstuk waarin die vennootskap uitgebrei en verdiep sal word. Dit kan volgens haar as ’n voorbeeld vir Afrika en die EU dien asook ’n model om mense, die omgewing en die ekonomie met mekaar te versoen.

Namibië se groenwaterstofkommissaris, James Mnyupe, sê Visie 2030 stel die teiken van ’n werkloosheidsyfer van 2,3% teenoor meer as 30% tans, waartoe samewerking met Europa moet bydra. Die Europese onderneming Hyphen Hydrogen Energy is reeds gekies as die vennoot vir Namibië se eerste nasionale groenwaterstofprojek, en ’n tweede versoek vir voorstelle sal volgende maand by die 28ste klimaatberaad COP28 bekend gestel word, sê hy.

- [email protected]